Aktualności

KTO SIĘ BOI ZŁEGO GLUTENU?

Gluten i jednocześnie pszenica cieszą się złą sławą. Nie mam pewności czy wiąże się to ze strachem przed paskudną chorobą jaką jest celiakia, czy jest to wynik antywęglowodanowej propagandy, której jesteśmy świadkami w zakamarkach Internetu. Martin Lewison / flickr.com (CC BY-SA 2.0)

Czy to AŻ tak duży problem?
Liczba osób, które może spotkać spektrum dolegliwości wynikających z nietolerancji glutenu, nie jest specjalnie duża. Chorych na celiakię jest w społeczeństwie około 1% [1, 2], natomiast liczba ludzi którzy nie mają tej przypadłości, ale również nie tolerują glutenu, jest trudna do oszacowania. Jednak całkowita liczba osób uczulonych na zawierającą gluten pszenicę wynosi 0,1% [3, 4]. Jedenaście osób na tysiąc to chyba nie tak dużo?

Największym problemem z celiakią, jej prawidłowe rozpoznanie i prawdopodobnie większość ludzi chorych nie ma świadomości co im dolega [5]. W przypadku tych osób nieprzestrzeganie diety bezglutenowej nie tylko pogarsza ich jakość życia, ale skraca czas jego trwania [6, 7, 8, 9]. Jeśli więc obserwujesz u siebie przewlekłe zmęczenie, bóle głowy, objawy niedożywienia lub po spożyciu produktów glutenowych zauważasz dolegliwości ze strony układu pokarmowego to przeprowadzenie diagnozy w kierunku nietolerancji glutenu powinno być jednym z pierwszych kroków. Czasem wystarczy jedynie prosty test krwi - pogadaj o tym ze swoim lekarzem.

Chociaż tak na wszelki wypadek...?
Część ludzi może dojść do wniosku, że mimo marginalnego problemu nietolerancji glutenu w społeczeństwie (lub nieprawidłowego wyobrażenia o jego skali), warto go obciąć w diecie - „tak na wszelki wypadek”. Obserwując rosnącą popularność bezglutenowych blogów kulinarnych i wzrost ilości produktów „gluten free” na półkach sklepowych sądzę, że wiele osób musi wpadać na taki pomysł. Odzwierciedlają to statystyki - ilość osób na diecie bezglutenowej systematycznie rośnie [4].
Image courtesy of rakratchada torsap / FreeDigitalPhotos.net

Nie mam zamiaru przeszkadzać Ci w skomplikowaniu sobie życia ale…
Pozwolę sobie pominąć fakt, że to zwyczajne utrudnianie sobie życia, jednak muszę wymienić kilka powodów dla których nie jest to zdrowe rozwiązanie:
· Dieta pozbawiona glutenu (szczególnie oparta o komercyjne, rafinowane produkty oznaczone „gluten free”) często jest również uboga w błonnik [10], co może sprzyjać wzroście masy ciała [11].
· Gluten pozytywnie wpływam na mikroflorę naszych jelit. Badanie przeprowadzone przez De Palma i współpracowników wykazało, że miesiąc (tylko miesiąc!) na diecie bezglutenowej spowodował wzrost patologicznej mikroflory (Enterobacteriaceae, Escherichia coli), natomiast spadek korzystnej (Bifidobacterium, Lactobacillus, Clostridium litusebu-rense, Faecalibacterium prausnitzii) [12]. Eliminowanie pożywki dla saprofitycznych mikroorganizmów jaką jest gluten, by później łykać suplementy z probiotykami nie wydaje się szczególnie rozsądne.
· Gluten obniża poziom trójglicerydów[13]. Wykazano to w badaniu na 24 osobach z hiperlipidemią. Trójglicerydy udało się obniżyć o 13% w ciągu dwóch tygodni. Co istotne dieta nie była dietą redukcyjną, a efekt był silniejszy w grupie, która dostała więcej glutenu w porównaniu do grupy, która dostała więcej błonnika.
· Gluten obniża poziom utlenionego LDL [14]. W innym badaniu grupa, która dostawała dietę bogatą w gluten obniżyła nie tylko poziom trójglicerydów (o 19,2%) ale również poziom utlenionego LDL o 10,2%.
· Istnieją również przesłanki, że gluten może obniżać ciśnienie krwi [15].
· Gluten ze względu na znaczną zawartość glutaminy, może wpływać pozytywnie na odporność, zwłaszcza u osób w fazie rekonwalescencji [16, 17].

Nie wolno również zapominać, że spożywanie produktów z pełnego ziarna wiąże się z mniejszym ryzykiem wielu chorób [18] i co ciekawe, ciesząca się złą sławą pszenica ma szczególnie dobroczynny efekt [19, 20].

Na zakończenie. Gluten może zrobić spory raban w ciele człowieka uczulonego lub z celiakią. Jednak nie istnieją żadne przesłanki świadczące o tym, że wyeliminowanie glutenu u osób zdrowych przynosi jakiekolwiek korzyści zdrowotne lub spadek masy ciała [10]. Równie dobrze można by wykluczyć u wszystkich truskawki ponieważ alergikom puchnie od nich język. W świetle badań naukowych dieta bezglutenowa jako zalecenie dla ogółu społeczeństwa pozostaje tylko modną fanaberią i nie ma nic wspólnego z prawidłowym odżywianiem. Jednocześnie istnieją silne przesłanki, że gluten jest prozdrowotnym składnikiem diety.

Źródła:
1. Rubio-Tapia A, Murray JA. Celiac disease. Curr. Opin. Gastroenterol. 2010;26(2):116-22. PubMed
2. Niewinski MM. Advances in celiac disease and gluten-free diet. JAm Diet Assoc. 2008;108(4):661-672. 10. PubMed
3. Piezak M. Celiac disease, wheat allergy, and gluten sensitivity: When gluten free is not a fad. JPEN J Parental Enterol Nutr. 2012;36(suppl 1):68S-75S. PubMed
4. Sapone A, Bai JC, Ciacci C, et al. Spectrum of gluten-related disorders: Consensus on new nomenclature and classification. BMC Med. 2012; 10:13. 3. FullText
5. Rubio-Tapia A, Ludvigsson JF, Brantner TL, Murray JA, Everhart JE. The prevalence of celiac disease in the United States. Am. J. Gastroenterol. 2012;107(10):1538-44. PubMed
6. Briani C, Samaroo D, Alardini A. Celiac disease: From gluten to auto- immunity. Autoimmunity Rev. 2008;7(8):644-650. PubMed
7. Catassi C, Fassano A. Celiac disease. Curr Opin Gastroenterol. 2008; 24(6):687-691.
8. Niewinski MM. Advances in celiac disease and gluten-free diet. JAm Diet Assoc. 2008;108(4):661-672. PubMed
9. Haines ML, Anderson RP, Gibson PR. Systematic review: The evidence base for long-term management of celiac disease. Aliment Pharmacol Ther. 2008;28(9):1042-1066.12. PubMed
10. Marcason W. Is there evidence to support the claim that a gluten-free diet should be used for weight loss? J Am Diet Assoc. 2011;111(11): 1786. 4. PubMed
11. Gaesser GA. Carbohydrate quantity and quality in relation to body mass index. J Am Diet Assoc. 2007;107(10):1768-1780. 21. PubMed
12. De Palma G, Nadal I, Collado MC, Sanz Y. Effects of a gluten-free diet on gut microbiota and immune function in healthy adult human sub- jects. Br J Nutr. 2009;102(8):1154-1160. 32. FullText
13. Jenkins DJA, Kendall CWC, Vuksan V, et al. Effect of wheat bran on serum lipids: Influence of particle size and wheat protein. J Am Coll Nutr. 1999;18(2):159-165. PubMed
14. Jenkins DJA, Kendall CWC, Vidgen E, et al. High-protein diets in hy- perlipidemia: Effect of wheat gluten on serum lipids, uric acid, and renal function. Am J Clin Nutr. 2001;74(1):57-63. 36. FullText
15. Thewissen BG, Pauly A, Celus I, Brijs K, Delcour JA. Inhibition of ang- iotensin I-converting enzyme by wheat gliadin hydrolysates. Food Chem. 2011;127(4):1653-1658. 37. ScienceDirect
16. Novak F, Heyland DK, Avenall A, Drover JW, Su X. Glutamine supple- mentation in serious illness:Asystematic review of the evidence. Crit Care Med. 2002;30(9):2022-2029. PubMed
17. Horiguchi N, Horiguchi H, Suzuki Y. Effect of wheat gluten hydroly- sate on theimmunesystem in healthyhumansubjects. Biosci Biotech- nol Biochem. 2005;69(12):2445-2449. FullText
18. Jacobs DR, Marquart L, Slavin J, Kushi LH. Whole-grain intake and cancer: An expanded review and meta-analysis. Nutr Cancer. 1998; 30(2):85-96. PubMed
19. Fardet A. New hypotheses for the health-protective mechanisms of whole-grain cereals: What is beyond fibre? Nutr Res Rev. 2010;23(1): 65-134. FullText
20. Reddy BS, Hirose Y, Cohen LA, Simi B, Cooma I, Rao CV. Preventive potential of wheat bran fractions against experimental colon carcino- genesis: Implications for human colon cancer prevention. Cancer Res. 2000;60(17):4792-4797. 46. FullText
Foto:
Gluten Free - Martin Lewison / flickr.com (CC BY-SA 2.0) Wheat And Wooden Spoon - Image courtesy of rakratchada torsap / FreeDigitalPhotos.net

Damian Parol - dietetyk
www.facebook.com/damian.parol
http://www.sci-fitness.pl/2013/12/kto-sie-boi-zego-glutenu.html

Kontakt

Skontaktuj się z nami

Wyślij wiadomość